AB Batarya Pasaportu 2027: Hangi Bataryalar Gerekli, Sorumluluk Kimde?

Batarya üreticileri, ithalatçılar ve AB pazarına batarya arz eden şirketler için uygulamalı bir uyum rehberi.

Ancak doğru batarya kategorisini belirlemek yalnızca ilk adım. Hangi iktisadi işletmecinin sorumlu olduğunu, hangi bilgilerin toplanması gerektiğini ve pasaportun bataryanın tüm yaşam döngüsü boyunca nasıl erişilebilir ve doğru kalacağını da belirlemeniz gerekir.

Bu rehberde yasal kapsamı, sorumlulukları ve pratik hazırlık adımlarını anlatıyoruz.

AB Batarya Pasaportu Nedir?

AB Batarya Pasaportu, tek tek her bataryaya bağlı, yapılandırılmış dijital bir kayıttır. Batarya modeline ait bilgileri, o bataryaya özgü bilgilerle birleştirir. Kullanım sırasında ortaya çıkan ilgili veriler de buna dahildir. Pasaporta bir QR kod üzerinden ulaşılır. Birlikte çalışabilirlik, veri doğruluğu ve kontrollü erişim kurallarına uyması gerekir.

Yasal dayanak (AB) 2023/1542 sayılı Tüzük’ün 77. maddesidir. Teknik gereklilikler 78. maddede, bilgi gereklilikleri ise Ek XIII’te yer alır.

Batarya pasaportu sadece bir PDF, bir QR kod ya da bir ürün bilgi sayfası değildir.

QR kod, dijital kayda açılan kapıdır. Pasaportun kendisi ise bu kapının arkasındaki bilgi altyapısıdır.

Şirketler için bu, birkaç operasyonel gereklilik demek:

• Kapsamdaki her bataryaya benzersiz bir tanımlayıcı atamak.
• Gerekli bilgileri toplayıp yapılandırmak.
• Bilgileri geçerli erişim haklarına göre erişilebilir kılmak.
• Pasaport bilgilerini doğru ve güncel tutmak.
• Pasaportun, bataryanın yasal olarak ilgili olduğu tüm yaşam döngüsü boyunca erişilebilir kalmasını sağlamak.

Yani asıl zorluk dijital bir kayıt oluşturmak değil. Bu kaydı zaman içinde yaşatacak bir süreç kurmak.

18 Şubat 2027’den İtibaren Hangi Bataryalar Pasaport Gerektiriyor?

Madde 77(1) uyarınca batarya pasaportu zorunluluğu, 18 Şubat 2027’den itibaren AB pazarına arz edilen veya hizmete sunulan üç batarya kategorisi için geçerli.

Batarya Pasaportu Kapsam Matrisi

Tablo yalnızca batarya pasaportu yükümlülüğünü kapsıyor. AB Batarya Tüzüğü’nden doğan diğer yükümlülükler yine de geçerli olabilir.

Elektrikli araç bataryaları

EV bataryaları, endüstriyel bataryalar için aranan 2 kWh eşiğini aşsın ya da aşmasın kapsamdadır.

Tüzük, EV bataryalarını çekiş işlevine ve ilgili araç kategorilerine göre tanımlar. Bu yüzden bataryayı sınıflandırırken sadece kapasiteye ya da ticari ürün tanımına değil, yasal tanıma bakmalısınız.

Hafif ulaşım aracı bataryaları

LMT bataryaları, e-bisiklet ve elektrikli skuter gibi hafif elektrikli araçların çekişi için tasarlanmış, kapsama giren bataryaları içerir.

Tüzüğe göre LMT bataryası, ağırlığı 25 kg veya altında olan, ilgili tekerlekli araçların çekişi için özel olarak tasarlanmış ve kapalı yapıda bir bataryadır. EV batarya tanımına girmemesi şartı vardır.

LMT batarya pasaportu yükümlülüğü için genel bir 2 kWh alt sınırı yok.

Bu fark, nispeten küçük mobilite batarya paketleri satan işletmeler için önemli.

2 kWh’nin üzerindeki endüstriyel bataryalar

Kapasitesi 2 kWh’yi aşan endüstriyel bataryalar kapsamdadır.

Endüstriyel kategori çeşitli uygulamaları içerir. Sabit batarya enerji depolama sistemleri de bunların arasında olabilir.

Önemli nokta: sabit enerji depolama, dördüncü ve bağımsız bir batarya pasaportu kategorisi değildir. Kapsama giren bir sabit sistem, endüstriyel batarya kategorisinin içinde yer alır.

Her enerji depolama ürününün otomatik olarak kapsamda olduğunu varsaymayın. Bataryanın gerçek sınıfını ve kapasitesini kontrol edin.

Batarya Pasaportundan Yasal Olarak Kim Sorumlu?

Asıl sorumluluk, ilgili bataryayı AB pazarına arz eden iktisadi işletmecidir.

Madde 77(4) uyarınca bu işletmeci, pasaporttaki bilgilerin doğru, eksiksiz ve güncel olmasını sağlamak zorundadır.

Birden fazla tüzel kişilik, ülke ve tedarikçi ilişkisiyle çalışan şirketler için bu ayrım özellikle önemli.

Senaryo 1: AB’de yerleşik bir batarya üreticisi

Kendi bitmiş bataryalarını AB pazarına arz eden bir AB’li üretici, normalde ilgili iktisadi işletmeci olur.

Operasyonel görevleri arasında batarya modeli bilgilerini koordine etmek, tedarikçi verilerini toplamak, tek tek batarya kayıtları oluşturmak ve bataryalar kullanıma girdikten sonra bu kayıtları güncel tutmak olabilir.

Senaryo 2: AB dışında yerleşik bir batarya üreticisi

AB dışında üretim yapmak, batarya pasaportu zorunluluğunun geçerli olup olmadığını tek başına belirlemez.

Örneğin Türkiye’de üretilip sonrasında AB pazarına arz edilen bir batarya, Madde 77 kapsamına girebilir.

Pasaporttan sorumlu şirket, fiili piyasaya arz düzenlemesine göre belirlenir.

Bitmiş bataryayı AB’li bir ithalatçı pazara arz ediyorsa, sorumlu iktisadi işletmeci çoğunlukla bu ithalatçı olur. Bazı doğrudan satış durumları dahil diğer ticari düzenlemeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Önemli soru şu değil:

“Bataryayı kim üretti?”

Asıl soru şu:

“Bu bitmiş bataryayı AB pazarına hangi tüzel kişi arz ediyor?”

Senaryo 3: Hücre veya bileşen tedarik eden bir şirket

Bir batarya paketi üreticisine hücre, bileşen ya da teknik dokümantasyon sağlayan tedarikçi, bitmiş bataryanın pasaportundan otomatik olarak sorumlu olmaz.

Yine de sorumlu iktisadi işletmecinin ihtiyaç duyduğu kritik verilere tedarikçi sahip olabilir.

Batarya pasaportu uygulamasının çoğu zaman tek bir şirketin iç sistemlerinin ötesine geçmesinin nedeni de bu.

Senaryo 4: Pasaportu bir hizmet sağlayıcı yönetiyor

Madde 77(4), sorumlu iktisadi işletmecinin başka bir işletmeciye kendi adına hareket etmesi için yazılı yetki vermesine izin verir.

Madde 78 de pasaport verilerinin bu hizmeti sunmaya yetkili işletmeciler tarafından saklanmasına izin verir.

Örneğin uzman bir yazılım sağlayıcısı veri yönetimini, pasaport barındırmayı ve ilgili teknik iş akışlarını destekleyebilir.

Bir hizmet sağlayıcı kullanmak, iktisadi işletmecinin yasal sorumluluğunu otomatik olarak devretmez.

Sorumluluk Akışı

Uygulamadaki kritik karar, hesap verecek tek bir kuruluşu belirlemek ve destek veren tarafların sorumluluklarını tanımlamaktır.

Batarya Pasaportu AB Dışında Üretilen Bataryalar İçin de Geçerli mi?

Evet. Batarya kapsamdaki bir kategoriye giriyorsa ve AB pazarına arz ediliyor ya da hizmete sunuluyorsa geçerli.

Batarya pasaportu yükümlülüğü, üretimin coğrafi konumuna değil, piyasaya arz ve hizmete sunmaya bağlıdır.

AB dışında LMT batarya paketi üretip bir AB distribütörüne satan bir şirket düşünün.

Sorulması gereken sorular şunlar:

1. Bitmiş batarya, LMT bataryasının yasal tanımına uyuyor mu?
2. AB pazarına ilk olarak hangi kuruluş arz ediyor?
3. Pasaportu oluşturmaktan ve güncel tutmaktan kim sorumlu?
4. AB dışındaki üretici hangi bilgileri sağlamak zorunda?
5. Tanımlayıcıları, pasaport erişimini ve yaşam döngüsü güncellemelerini kim yönetecek?

İhracatçı, her düzenlemede sorumlu AB’li iktisadi işletmeci olmayabilir. Yine de müşterisinin yükümlülüğü yerine getirebilmesi için kayda değer miktarda bilgi sağlaması gerekebilir.

Bu yüzden ihracat yapan üreticiler, batarya pasaportu hazırlığını hem düzenleyici hem de ticari bir tedarik zinciri meselesi olarak görmeli.

AB Batarya Pasaportu Hangi Bilgileri İçermeli?

Gerekli bilgiler esas olarak (AB) 2023/1542 sayılı Tüzük’ün Ek XIII’inde tanımlanır.

Batarya pasaportu, batarya modeline ait bilgileri tek tek her bataryaya özgü bilgilerle birleştirir.

Batarya modeli bilgileri

Geçerli gerekliliklere bağlı olarak model bilgileri şunları içerebilir:

• Üretici ve batarya tanımlama bilgileri.
• Batarya kimyası ve malzeme bileşimi.
• Anma kapasitesi ve ilgili voltaj özellikleri.
• Geçerli karbon ayak izi bilgileri.
• Geri dönüştürülmüş içerik ve sorumlu tedarik bilgileri.
• Bazı performans, dayanıklılık ve güvenlik özellikleri.

Her veri noktasının geçerlilik kapsamı ve uygulama tarihi aynı değil.

Avrupa Komisyonu’nun Ağustos 2026 tarihli kılavuzu Digital Batteries Passport – Data Points by Category, veri gerekliliklerini batarya kategorisine göre ayırır. Belirli alanların ilk uygulama tarihinde zorunlu, koşullu, isteğe bağlı ya da doldurulması gerekmeyen alanlar olup olmadığını da belirtir.

Bu kılavuzu bağlayıcı tüzükle birlikte kullanın. Satıcıların hazırladığı genel bir kontrol listesini kesin yasal veri modeli saymayın.

Tek tek batarya bilgileri

Bireysel düzeydeki bilgiler, belirli bataryayı tanımlar. Kullanımına ve durumuna ilişkin geçerli bilgileri de içerir.

Bazı veriler batarya üretilirken ya da piyasaya arz edilirken belirlenebilir. Diğer bilgiler ise batarya yaşam döngüsünde ilerledikçe önem kazanabilir.

Bu da batarya pasaportunu tek seferlik bir uyum belgesinden farklı kılıyor.

Bilgileri kimin güncelleyeceğini, temel verilerin hangi sistemlerden geleceğini ve değişikliklerin nasıl yönetileceğini belirlemeniz gerekir.

Batarya pasaportundaki tüm bilgiler herkese açık mı?

Hayır.

Madde 77 ve Ek XIII farklı bilgi erişim kategorileri belirler. Bunlardan bazıları:

• Genel kamuya açık bilgiler.
• Belirli otoritelerin ve onaylanmış kuruluşların erişebildiği bilgiler.
• Geçerli koşullara bağlı olarak meşru menfaati olan kişilerin erişebildiği bilgiler.

Dolayısıyla batarya pasaportu, dışarıya açık bir ürün sayfasından fazlasını gerektirir.

Uygun bilgi erişimi ve yönetişim mekanizmaları da gerekir.

AB DPP Sicili ile Batarya Pasaportu Platformu Aynı Şey mi?

Hayır. AB Dijital Ürün Pasaportu Sicili ile batarya pasaportunu barındıran platform farklı işlevler görür.

Sicil, Avrupa Komisyonu’nun merkezi dizinleme ve kayıt altyapısıdır. Tanımlayıcıları, kayıt bilgilerini ve ilgili üst verileri saklar. Batarya pasaportu veri setinin tamamının deposu değildir.

Ayrıntılı pasaport bilgileri merkezi olmayan şekilde tutulur; sorumlu iktisadi işletmeci veya yetkili bir hizmet sağlayıcı barındırır.

Bu ayrımın uygulama açısından önemli sonuçları var.

Sicil, şirketin pasaport verilerini düzenleme, barındırma ve güncel tutma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Sicilin güncel durumu nedir?

AB DPP Sicili 20 Temmuz 2026’da faaliyete geçti.

Ancak Sicil’in faal olması, her ürüne özgü kayıt iş akışının kullanıma açık olduğu anlamına gelmez.

Komisyon’un Eylül 2026 tarihli DPP Registry User Guide for Economic Operators belgesine göre, bataryaya özgü anlamsal katalog hâlâ geliştirme aşamasında olduğu için batarya pasaportu kaydı henüz başarıyla tamamlanamıyordu.

Yine de şirketler iktisadi işletmeci bilgilerini hazırlayabilir, kayıt iş akışını inceleyebilir ve pasaportları için gereken verileri düzenleyebilir.

Sicil ve ürüne özgü spesifikasyonlar gelişmeye devam ettiği için, canlı kayda geçmeden önce Komisyon’un en güncel dokümantasyonunu kontrol edin.

Batarya Şirketleri Şubat 2027’ye Nasıl Hazırlanmalı?

Pratik bir hazırlık programı, büyük bir sistem entegrasyonu projesiyle başlamak zorunda değil.

Tek bir temsilci batarya modeli ve kuruluşunuzun veri sorumluluklarına dair net bir tabloyla başlayabilirsiniz.

Adım 1: Hangi bataryaların kapsamda olduğunu netleştirin

Batarya kategorilerinin, modellerin, kapasitelerin ve AB’ye planlanan piyasaya arz düzenlemelerinin bir envanterini çıkarın.

Madde 77 kapsamına giren ürünleri belirleyin.

Tüm batarya kataloğunuzun aynı yükümlülüklere tabi olduğunu varsaymayın.

Adım 2: Sorumlu iktisadi işletmeciyi belirleyin

Her ilgili piyasaya arz düzenlemesinden hangi tüzel kişinin sorumlu olduğunu belirleyin.

Birden fazla şirket işin içindeyse, ilgili sorumlulukları ve bilgi paylaşım düzenlemelerini yazılı hâle getirin.

Bunu yazılımın kimde olacağı ya da pasaportun nasıl yayımlanacağı kararlarından önce yapın.

Adım 3: Gerekli bilgileri haritalayın

Mevcut ürün bilgilerinizi Ek XIII ve Komisyon’un batarya veri noktası kılavuzuyla karşılaştırın.

Geçerli her veri alanı için şunları kaydedin:

• Hangi bilginin gerektiği.
• Bu bilginin şu an nerede olduğu.
• Bilginin sahibi olan kişi veya kuruluş.
• Bilginin mevcut ve doğrulanmış olup olmadığı.
• Pasaport oluşturulduktan sonra güncellenmesi gerekip gerekmediği.

Bu çalışma, eksikleri uygulama gecikmesine dönüşmeden önce ortaya çıkarır.

Adım 4: Tedarikçi ve yaşam döngüsü iş akışlarını kurun

İlgili verilerin hepsi sorumlu şirketin ERP’sinde bulunmayabilir.

Bazı bilgiler tedarikçilerden, üretim kayıtlarından, test sonuçlarından veya diğer teknik sistemlerden gelebilir.

Bunları toplamak, gözden geçirmek ve güncellemek için uygulanabilir bir süreç tanımlayın.

Hangi olayların pasaportta değişiklik gerektireceğini ve bu değişiklikleri kimin yapmaya yetkili olacağını da belirleyin.

Adım 5: Uygun pasaport altyapısını seçin

Veriler ve sorumluluklar netleştikten sonra teknik çözümü değerlendirin.

Değerlendirme kriterleri şunları içerir:

• Benzersiz batarya tanımlayıcıları ve QR bağlantılı kayıtlar.
• Yapılandırılmış model ve tek tek batarya bilgileri.
• Farklı paydaşlar için erişim yönetimi.
• Veri içe aktarma ve entegrasyon seçenekleri.
• Güncelleme geçmişi ve veri bütünlüğü.
• Uzun vadeli barındırma, süreklilik ve taşınabilirlik.
• Geçerli Sicil iş akışlarına destek.

Uygun bir platform, hem ilk hazırlığı hem de süregelen pasaport operasyonlarını desteklemeli.

Amaç sadece binlerce QR kod yayımlamak değil. Ürün yaşam döngüsü boyunca güvenilir ve kullanışlı batarya bilgilerini sürdürmek.

Tek Bir Batarya Modeliyle Başlayın

Birçok şirket için en faydalı ilk adım, binlerce pasaport oluşturmak değil.

Gerçek bir batarya için beş pratik soruyu yanıtlamak:

Kapsamda mı? Sorumlu kim? Gerekli veriler nerede? Neler eksik? Pasaport nasıl güncel tutulacak?

Bu yanıtlar yazıya döküldüğünde, tekrarlanabilir bir sürece geçebilirsiniz.

Collecta DPP, işletmelerin batarya pasaportu verilerini düzenlemesine, dijital kayıtları oluşturup yönetmesine, gerekli bilgiler üzerinde iş birliği yapmasına ve süregelen pasaport operasyonlarına hazırlanmasına yardımcı olmak için tasarlandı.

Collecta, batarya pasaportunu tek seferlik bir belge olarak görmek yerine yapılandırılmış bir bilgi yönetimi süreci olarak ele alır.

Collecta DPP’yi keşfedin → https://www.collectadpp.com/battery-passport

Resmî Kaynaklar

1. (AB) 2023/1542 sayılı Tüzük — Bataryalar ve Atık Bataryalar; özellikle Madde 3, 77 ve 78 ile Ek XIII.
2. Avrupa Komisyonu — Battery Passport Information and Implementation.
3. Avrupa Komisyonu — DPP Resources and Documentation; Digital Batteries Passport – Data Points by Category ve DPP Registry User Guide for Economic Operators dahil.
4. Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1778 — AB Dijital Ürün Pasaportu Sicili düzenlemelerini belirler.
5. Avrupa Komisyonu — Frequently Asked Questions on Digital Product Passports.

Sorumluluk reddi: Bu makale AB Batarya Pasaportu gereklilikleri hakkında genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kapsam ve sorumluluk, ilgili mevzuata ve her şirketin kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.